Situatie Griekenland

Hervatting terugkeer Griekenland

Tot nu toe was de situatie voor asielzoekers in Griekenland te slecht om mensen onder Dublin te laten terugkeren. Nu heeft de Europese Unie voorgenomen terugkeer naar Griekenland te hervatten. Vanaf 15 maart kunnen asielzoekers die vanaf die datum via Griekenland reizen weer teruggestuurd worden. Tot grote zorgen van verschillende mensenrechtenorganisaties.

In 2011 besloot het Europees Hof voor de Rechten van de Mens dat de situatie in Griekenland te slecht was om asielzoekers terug te sturen. Dit volgde op een zaak van een Afghaanse asielzoeker die via Griekenland naar België was gereisd. Hij werd teruggestuurd naar Griekenland en belandde daar in detentie. Daar werd hij mishandeld. Ook leefde hij daarvoor maanden in armoede. Destijds waren er slechts 1000 plaatsen voor tienduizenden vluchtelingen.

De Europese Unie meent dat de situatie genoeg is verbeterd om asielzoekers terug te sturen. Maar er is grote druk op het Griekse asielsysteem: in 2016 vroegen 51.091 mensen asiel aan, een toename van 287,2% ten opzichte van 2015. Ondertussen leven vluchtelingen vaak in onveilige tentenkampen met weinig toegang hebben tot water en elektriciteit. Daar komt nog bij dat de Griekse economie sinds de crisis van 2008 met ongeveer 30% is gekrompen.

Hervestiging

Met de EU-Turkije deal van mei vorig jaar hebben Europese landen afgesproken vluchtelingen van de Griekse eilanden te hervestigen. Tot nu toe is hier weinig van terecht gekomen. In december was nog maar 5% van de beloofde 160.000 vluchtelingen hervestigd. Sindsdien zijn hier volgens de Europese Commissie zelf nog 3.813 bijgekomen.

Kritiek mensenrechtenorganisaties

Er is stevige kritiek op dit voornemen van de EU. Amnesty International noemt de druk op Griekenland om asielzoekers op te nemen ‘hypocriet’. Zij wijzen erop dat een groot deel van de huidige slechte situatie wordt veroorzaakt door de onduidelijkheid rondom de EU-Turkije deal en het gebrek aan solidariteit van andere Europese landen. Volgens Human Rights Watch laten de plannen zien dat de EU faalt mensenrechten te beschermen en de verantwoordelijkheid voor vluchtelingen te delen.

Onzekere toekomst

Net als in het geval van Italië[link] is het lastig zicht te krijgen op de situatie voor asielzoekers. Daar komt bij dat het niet bekend is waar en op welke manier Dublin-terugkeerders opgevangen zullen worden.

Het is nog niet duidelijk hoe Nederland invulling zal geven aan het voornemen van de EU. Zullen zij bijvoorbeeld rekening houden met de belangen van kwetsbare groepen asielzoekers? Ook zal nog moeten blijken wat de Nederlandse rechter van terugkeer naar Griekenland vindt. Dat zal pas gebeuren als er in individuele gevallen wordt besloten mensen terug te sturen.

Bronnen:

http://reliefweb.int/report/greece/eu-announces-new-115-million-emergency-support-improve-conditions-refugees-greece

https://www.theguardian.com/global-development-professionals-network/2017/feb/10/greek-refugee-camps-dangerous-inadequate-aid-workers

http://www.asylumineurope.org/news/08-12-2016/greece-2-european-union-resume-dublin-procedures-march-2017

http://refugeerights.org.uk/wp-content/uploads/2017/01/RRDP_LifeInLimbo.pdf